De Interferator

Kronkels

2007-10-26T10:17:00.000+01:00

'Vanwege de opgelopen vertraging komen wij vandaag als afwijking aan op spoor 4.'
(Mededeling conducteur in trein)

'De man heeft in moslimlanden recht op het hebben van diverse echtgenotes, terwijl dat voor vrouwen strikt verboden is.'
(Nederlands Dagblad)

'Levenslang verpleegster na vijf moorden in Berlijn'
(Brabants Dagblad)

‘Senioren halen herinneringen op aan Leidens ontzet’
(Leids Nieuwsblad)

‘Klundert met het oog door de naald tegen SVG’
(De Moerdijkse Bode)

‘De zalen zijn voorzien van airco, mooie dansvloer, prima geluidsinstallatie, beamer, mooie decoraties, bruiloften, recepties, personeelsfeest.’
(Advertentie in Dé Krant)

Bron, Taalpost

Tape

2007-10-25T09:26:00.000+01:00

Via UbuWeb, een verzamelplaats van o.a. niet alledaagse beeld- en geluidsfragmenten, 'stuitte'
ik op het gezelschap "The Tape-beatles". Je moet lef hebben om de naam van dat andere bandje te hanteren. Die eenzame hoogte bereikt dit gezelschap niet, maar de klanken die het voortbrengt klinken mij goed in de oren. Enkele stukken zijn hier te downloaden.

Animatie

2007-10-15T12:47:00.000+01:00

Dit is één van de eerste animaties die ik maakte. Hij werd binnen de nieuwsgroep van de software waarmee ik animaties maak goed ontvangen. Twee van mijn latere video's staan daar op de gallery.
Dar ben ik nog erg trots op.

Geen commentaar

2007-10-12T16:23:00.000+01:00

A moiré at the races.

Zegt een doorgewinterde Blogger tegen een notoire software kneus," Dat je die animaties van je niet op je web-log zet met dat knopje naast dat knopje waarmee je afbeeldingen naar je log kunt uploaden?..................................."

Zonder woorden

2007-10-09T15:48:00.000+01:00

Ik ben een groot voorstander van Samuell Beckett. Ik ben een even groot voorstander van 3D animaties, want die maak ik wel eens. Ik dacht, laat ik dat eens combineren. Helaas, er was mij al iemand voor geweest.

Act without words

Weg

2007-09-21T12:24:00.000+01:00

Elke veertien dagen sterft er ergens op de wereld een taal.

Bron: Taalpost

Woorden in zinnen

2007-09-12T11:01:00.000+01:00

Er zijn zinnen als 'wat was was voor was was was?' Of 'als achter vliegen vliegen vliegen vliegen vliegen vliegen achterna'.
Mijn vader heeft me ooit deze laten horen, 'Er is een molenaar en zijn knecht heet Zeven. Een praktische naam voor een jongen uit een gezin van negen kinderen, lijkt me. De molenaar moet zeven zakken meel zeven. Hij legt het zijn knecht uit.
"Zeven, als we deze zeven zakken meel met zeven zeven zeven Zeven zeven zeven zeven zeven zakken meel.

Zawinul

2007-09-12T10:15:00.000+01:00

Dinsdag is op 75-jarige leeftijd Joe (Josef) Zawinul overleden.
Ik hoorde zijn spel voor het eerst eind jaren 70 op een plaat van Miles Davis (ook dood). 'In a silent way', tijdloos mooi. Dat was zonder Zawinul niet gelukt.
Joe Zawinul, Wayne Shorter (leeft nog) en Miles Davis deden het in Parijs in '91 nog eens over.

koertfeenstra.nl

2007-09-10T15:30:00.000+01:00

Het blijft tobben, een web-pagina. Wat er op te zetten? En hoe? En dan moet het voor het oog ook nog es aantrekkelijk lijken.
Als je, zoals ik, dat ding zelf in elkaar wilt knutselen, ben je al snel tevreden met de aanblik van je huisvlijt. Want het is toch prachtig dat ik dat helemaal zelf gedaan heb!.... Gelul.
Dit is versie vier van mijn site. Nu pas heb ik een beetje de overtuiging dat deze versie langer dan een jaar op het net zal blijven staan. "Langer dan een jaar op uw netvlies" hoopt elke "net doe het zelfer".
IJdele hoop!

Moiré 17

2007-06-25T13:05:00.000+01:00

(klik op de afbeelding)

Er zijn gelukkig dagen dat het mee zit.

Moiré 16

2007-06-25T08:41:00.000+01:00

(klik op de afbeelding)

Na veel mislukkingen heb ik er eindelijk één gemaakt die door mijn keuring is gekomen. Geloof me, ik ben niet mijn makkelijkste keurmeester.

Gevoelige tongen

2007-06-24T19:28:00.000+01:00

Want het accordeon en de trekzak (twee verschillende instrumenten) zijn tong-instrumenten. Als ik goed geïnformeerd ben is de eerste chromatisch (trekken en duwen produceren de zelfde toon) en is de tweede diatonisch (trekken en duwen produceren verschillende klanken).
Daniel Mille is een meester op beide instrumenten.

Optische illusies 2

2007-06-18T11:39:00.000+01:00

Michael Bach heeft een mooie site vol visuele fenomenen gemaakt. De ogen die je cursor achtervolgen kun je uit zetten.

Optische illusies

2007-06-18T09:10:00.000+01:00

Met dank aan rr, hier een erg sterk staaltje interferentie.
Deze, niet onaardige optische illusie die niets met interferentie van doen heeft, kende ik al van uit het 3D-tekenen. Een groen draakje kent de zelfde truc.
Middels een animatie is hier geprobeerd enkele oude illusies nieuw leven in te blazen.

Gevoelige snaren 6

2007-06-03T18:49:00.000+01:00

Overdag luister ik vaak naar de radio. Het liefst naar muziek zenders. Soms passeren dan nieuwe, interessante namen de revue. Kurt Rosenwinkel, ik had nooit van de man gehoord (ik hoor hier de echo van een eerdere post galmen) maar ik was gelijk verkocht.

Typografie

2007-05-26T16:29:00.000+01:00

Lettertypes; een mooie wetenschap waar ik enige literatuur over heb. Ik neem me al geruime tijd voor me er in te gaan verdiepen. Telkens gooide een andere mooie wetenschap, zoals bijvoorbeeld de Moiré, roet in het eten. Het is nu even rustig aan het teken en schrijf front dus ik ga aan de slag. Na het zien van een interview met Wim Crouwel weet ik het zeker!

Wim Crouwel deel II

Gevoelige ventielen

2007-05-13T10:55:00.000+01:00

Mijn voorkeur voor Don Cherry wordt maar magertjes beloont door YouTube.
Gelukkig staat er een erg mooie opname van hem samen met Sonny Rollins op de jijbuis.

De Onderschool 2

2007-05-13T10:07:00.000+01:00

Het spel, het feest, de gein, de wijn, de musical.
Er komt een cd, er komt een dvd, er komt een etentje.
Vier uitverkochte zalen op één dag, vier staande ovaties.
Ik ben niet snel emotioneel, maar toch.....

Adams Appel

2007-05-04T15:52:00.000+01:00

Dit is leuke wetenschap..

Gevoelige snaren 5

2007-04-22T18:12:00.000+01:00

Weinig tekenwerk deze week, hoor ik u denken. Klopt als een bus! (waar die uitdrukking ook vandaan mag komen) De musical 'De kinderen van de onderschool' neemt tegenwoordig vier avonden per week van mijn tijd in beslag.
Op de valreep toch nog enkele snaren. Mark King in dit geval.

Gevoelige snaren 4

2007-04-15T15:00:00.000+01:00

Ooit had ik de LP van Jan Akkerman met deze muziek. Telkens als ik dit hoor neem ik me voor de cd-uitleen weer eens te bezoeken. Om vervolgens dat voornemen weer even snel te vergeten. En dat ik er nu, des zondag's aan denk helpt ook niet echt.

Moiré 15

2007-04-12T20:13:00.000+01:00

Ik heb een tijd (anderhalve week) niets van mij laten horen. Debet daaraan is de musical "De kinderen van de onderschool". Met name enkele halsstarrige (vrouwelijke) leerkrachten die alles behalve "tekst vast" zijn maken mij soms het leven zuur.
Hoe dan ook, intussen heb ik er nog een "vingerafdruk" weten uit te drukken, want het interfereedt maar door, natuurlijk.

Gevoelige snaren 3

2007-04-01T10:48:00.000+01:00

Trio bass'in. Ook niet onaardig.

Trio bass'in (2)

Gevoelige snaren 2

2007-04-01T10:23:00.000+01:00

Hij is al een tijd een favoriet bassist, hoewel hij naar mijn mening ondergewaardeerd wordt. Eberhard Weber. Zowel solo als lid van het Jan Garberak Quartet vind ik hem erg indrukwekkende muziek maken.

Interferentie 2

2007-03-31T14:23:00.000+01:00

(klik op afbeelding)

Deze afbeelding is van de dag voor de laatste posting. Als je goed kijkt zie je op de overgangen van een veld naar een ander veld enkele donkere vlekken. In eerste instantie dacht ik aan overlapping. Nadere inspectie van het 3dm bestand liet iets anders zien. Interferentie!
De vlakken liggen soms zo dicht tegen elkaar dat donkere vlekken tussen de (zwarte) strepen ontstaan. Wat moet ik hier mee aan? Moet ik het zo laten? Want ik ben een interferentie voorstander. Of moet ik de tekening uit esthetisch oogmerk aanpassen. Bij dit laatste geef ik toe interferentie soms het liefst te vermijden en die indruk wil ik niet wekken. Bij het eerste maal ik niet om schoonheid en dat is ook weer niet het geval.
Moeilijk!

Moiré 14

2007-03-30T19:25:00.000+01:00

Een week tobben levert soms toch iets aardigs op. Een patroon waar ik denk meer mee te kunnen.

NB. Dit is een 'Penguin' render. De 'Flamingo' versie is beduidend luchtiger.

Moiré 13

2007-03-29T15:46:00.000+01:00

Ik ben alweer een paar dagen op zoek naar een goed patroon. Gedrukt op zowel transparant als wit papier kan dat een aardige beweging opleveren.
Voorlopig blijft het tobben.

Niet ik

2007-03-25T17:00:00.000+01:00

De zondag is, ondanks het gekaapte uur, nog niet voorbij. Er is nog tijd voor entertainment.
"Not I" is een toneelstuk van Samuel Beckett. Een vrouw vertelt over een andere vrouw. Althans die indruk wekt ze, want eigenlijk spreekt ze over zichzelf.
Beckett schreef tijdens de uitvoering voor dat alle ramen geblindeerd en alle lichten uit moesten, in het hele theater. De actrice werd zwart geverfd op haar mond na. Op die mond werd een spot gericht.
Er schijnen mensen ziek de zaal te hebben verlaten, because of the mouth that would not let go.
Niet ik.

Gevoelige snaren

2007-03-25T12:00:00.000+01:00

Ik moest enige tijd geleden bekennen dat ik nog nooit van Eef Albers had gehoord. Pijnlijk! Vandaag zag ik Victor Wooten voor het eerst. Wie volgt?

Jaco Pastorius
Renaud Garcia Fons

Moiré 12

2007-03-22T10:37:00.000+01:00

(klik op de afbeelding)

Op naar de drukker.

Kiekje

2007-03-20T14:08:00.000+01:00

Oké, ik wil deze foto van mij (tijdens mijn geboorte genomen, meestal zijn dat foto's die je niet wilt zien maar mijn ouders waren fatsoenlijke mensen, destijds) alhier in "mijn profiel" plaatsen. Om dat te kunnen is het handig eerst hier de foto te plaatsen. Vooruit.

Kurt

Ironieteken

2007-03-19T09:55:00.000+01:00

We hebben een ironieteken! Alstublieft! Een grove belediging voor u als lezer! Ook voor de ironielozen onder u! Helemaal gratis! Probeer het nu!
Plaats twee ironietekens naast elkaar en u mag er op los associëren dat het een aard heeft!

Kurt

Moiré 11

2007-03-14T15:30:00.000+01:00

(klik op afbeelding)

Langzaam maar zeker begint het een vorm te krijgen die me fascineert.

Computertaal

2007-03-14T14:17:00.000+01:00

Computer leert praten in onbekende taal

Meer computers zijn meer dan ooit met elkaar verbonden. Onderlinge communicatie blijft echter complex, omdat de verschillende softwaresystemen een eigen taal hebben. Computers die elkaar niet begrijpen zouden in staat moeten komen er zélf een extra taal bij te leren. UU-informaticus Jurriaan van Diggelen onderzocht dit en liet zich inspireren door menselijke communicatie. Met het systeem dat hij ontwikkelde gaan computers een dialoog met elkaar aan en kunnen ze misverstanden herkennen en oplossen. Wanneer de toehorende computer aangeeft een woord niet te begrijpen, geeft de sprekende computer toelichting.

Dit gebeurt door het geven van een definitie of door het tonen van voorbeelden. Het proces is analoog aan een Nederlands sprekende toerist die in een Franse bakkerij niet wordt begrepen en ten einde raad aanwijst wat hij wil kopen. Nadat een woord is uitgelegd, zal de computer de betekenis onthouden, wat de communicatie de volgende keer makkelijker maakt. Zo bouwen de computers geleidelijk een gemeenschappelijke taal op. Hij promoveert hierop op 21 maart.

Tot voor kort was computercommunicatie heel elementair, bijvoorbeeld tussen een computer en een printer. De componenten waren vooraf op elkaar afgestemd en het onderwerp van communicatie was relatief eenvoudig. Doordat tegenwoordig steeds meer computers met elkaar in verbinding staan en softwaresystemen ingewikkelder worden, voldoen de bestaande technieken niet meer. In de toekomst zal de functie van de menselijke reisagent wellicht volledig worden overgenomen door de computer. De computer onderhandelt automatisch met andere computers over een geschikte vlucht en stelt een passende accommodatie voor. Om dit mogelijk te maken, moeten twee computers die van tevoren niet op elkaar zijn afgestemd, kunnen communiceren over begrippen als ‘vlucht’ of ‘hotel’. Als de ene computer in Nederland staat en de andere in Frankrijk, is de kans klein dat zij dezelfde woorden gebruiken. Dit leidt tot miscommunicatie: een Babylonische spraakverwarring tussen computers.

De resultaten van het onderzoek van Van Diggelen zijn succesvol toegepast op RSS-nieuwsproviders. Deze nieuwsproviders wisselen berichten uit met onderwerpen in verschillende talen. Als een onderwerp niet wordt begrepen, volgt een uitleg. Nadat de computers een aantal dialogen met elkaar hebben gevoerd, begrijpen ze elkaar aanzienlijk beter en communiceren ze effectief met hun zelf aangeleerde taal.

Aldus ScienceGuide.nl

Ik heb momenten gehad dat ik wilde dat mijn computer eens wat vaker met mij communiceerde!

Kurt

De Onderschool

2007-03-11T14:14:00.000+01:00

Leerkrachten Dalton acteren in musical

HENGELO - De Daltonschool Hengelo-Zuid voert op vrijdag 11 mei in de kleine zaal van het Rabotheater de musical 'De kinderen van de onderschool' op. De voorstelling is toegankelijk voor alle leerlingen van de Daltonschool en hun ouders. Kurt Veenstra, ouder van een leerling van de school, heeft het script geschreven. Dat gaat over hoe verleidelijk het voor kinderen is binnen te blijven, achter de televisie of de computer. "De boodschap van de musical is moraliserend, namelijk: ga naar buiten!", zegt Veenstra. Muzikant Jan Wessels uit Hengelo heeft de muziek geschreven en Hans Kerkhoven de teksten voor de liedjes, die gezongen worden door leerlingen uit alle groepen. De leerkrachten nemen het acteerwerk voor hun rekening. In totaal werken zeven ouders en leerkrachten mee aan de musical. De deelnemers zorgen tevens voor alle musicalattributen, decors en kleding. 'De kinderen van de onderschool' is gefinancierd uit het fonds 'kunst en cultuur' van de Daltonschool. Veenstra verwacht dat de musical aanslaat. Hij merkt op dat 'De kinderen van de onderschool' wellicht in de toekomst opgevoerd wordt voor niet alleen de leerlingen van de Daltonschool en hun ouders, maar voor alle belangstellenden. 'De kinderen van de onderschool' wordt op 11 mei vier keer gespeeld. Kaartjes kosten 3,50 euro per stuk en zijn te koop in de Daltonschool Hengelo-Zuid. De musical is op 11 mei te zien in de kleine zaal van het Rabotheater. Scriptschrijver Kurt Veenstra verwacht dat het een succes wordt.

Aldus het dagblad Tubantia

In mijn hoedanigheid als tekstschrijver (alias Kurt Veenstra) liep ik een tijd geleden Jan Wessels tegen het lijf. [www.wesselsmuziekprodukties.nl] Niet de eerste de beste muzikant. Na enkele gesprekken stelde hij voor samen een musical te schrijven voor de basisschool waar onze wederzijdse kinderen onderwezen worden. [www.daltonhengelozuid.nl] Een jaar later voegden zich Kayo Baljet (decorbouw) en Hans Kerkhoven (lied teksten) bij ons. Enkele leraressen waren van meet af enthousiast. Nu staan we binnenkort in de stadsschouwburg (hoe hebben ze dat ingodsnaam de naam van een commerciële instelling kunnen geven!)
Ik kom hier op terug.

Groet,
Kurt.

Moiré 10

2007-03-07T15:25:00.000+01:00

(klik op de afbeelding)

Deze tekening heb ik een drukker gestuurd om er eens iets mee te doen. Wat? Als het klaar is laat ik het je weten.

Interferamoreus

2007-02-26T12:10:00.000+01:00

'Polyamorie' is een vrij nieuw woord voor een verschijnsel dat waarschijnlijk al zo oud is als de mensheid: het fenomeen dat mensen in staat zijn om tegelijkertijd van twee of meer mensen te houden en openlijk en met ieders instemming met hen een relatie te onderhouden.

Het woord is een vertaling van de Engelse pendant 'polyamory', en het bijvoeglijk naamwoord dat ervan is afgeleid, zou je kunnen spellen als 'polyamoreus'. Maar omdat het Nederlands al het woord 'amoureus' ('betrekking hebbend op de liefde') kent, is er ook veel te zeggen voor de vorm 'polyamoureus'. Beide vormen worden gebruikt, maar getalsmatig wint 'polyamoreus' momenteel. '

Aldus Het Genootschap Onze Taal

Altijd al geweten maar het is nu officieel! Interferentie bestaat ook in de liefde!

Moiré 9

2007-02-24T17:17:00.000+01:00

(klik op de afbeelding)

Moiré 8

2007-02-21T12:59:00.002+01:00

(klik op de afbeelding)

Rhinoceros

2007-02-17T17:39:00.000+01:00

Twee posts geleden noemde ik rhino3d.com. Volledigheidshalve wil ik je attent maken op rhino3d.nl.

Preïnterferentie 2

2007-02-16T21:07:00.000+01:00

(klik op de afbeelding)

Nog een voorbeeld. Met dit verschil dat "Flamingo" hier wel scherp renderd (2500 x 2500) Vreemd.
Getekend met Rhinoceros.

Preïnterferentie

2007-02-16T20:45:00.000+01:00

(klik op de afbeelding)

Voor ik interfereerde, renderde ik afbeeldingen als deze. Gelukkig is deze afbeelding scherp gerenderd. Dat is waarschijnlijk debet aan een lage render-resolutie. Een hoge resolutie kan het render software van www.flamingo3d.com niet aan. Jammer.

Moiré 6

2007-02-16T18:33:00.000+01:00

(klik op de afbeelding)

Soms is de eerste de beste. Dit was de eerste Moiré die ik ingekleurd had. Of het de beste is?..... Zeg het zelf eens! Met andere woorden; commentaar aub!

Moiré 5

2007-02-02T12:37:00.000+01:00

(klik op de afbeelding)

Een ander voorbeeld uit een animatie.

Moiré 4

2007-01-25T17:04:00.000+01:00

(klik op de afbeelding)

Een still uit een Moiré-animatie van mij. Ik heb er wat kleur aan toegevoegd.
Erg jammer dat ik hier geen animaties kan plaatsen.

De Vraag

2007-01-24T10:07:00.000+01:00

Al scrollend over deze weblog ben ik me af gaan vragen of er interferentie tussen mijn 3D tekenen en mijn copywriten bestaat. Moeilijke vraag. Misschien ben ik de verpersoonlijking van die interferentie. De Interferator. Wie weet.

Boek

2007-01-20T17:21:00.000+01:00

Helder en erg interessant boek van Abram de Swaan. Ik ben sterk beïnvloed door dit sociolinguïstisch werk. Er staat onder andere in dat interferentie binnen het mondiale talenstelsel geen belemmering is voor de taal/talen die het ondergaa(n)t. Interferentie komt vaak in grensgebieden voor. Lands- en taalgrenzen wel te verstaan. Interferentie zorgde er van oudsher voor dat informatie van het ene taalgebied naar het andere werd gedragen. Tegenwoordig hebben wij daar andere middelen voor zoals telefoon, tv, e-mail, etcetera. Die ontwikkeling heeft er op zijn beurt voor gezorgd dat mensen uit twee aangrenzende taalgebieden elkaars taal steeds minder goed verstaan, omdat de noodzaak daartoe is weggenomen. De interferentie wordt afgezwakt.
Ik weet niet of dat een goede of slechte ontwikkeling is.
Voor meer inzicht in interferentie en taal verwijs ik naar mijn vorige post.

Abram de Swaan
'Woorden van de wereld'
Uitgeverij; Bert Bakker
ISBN 90 - 351 - 2326 - 3

Interferentie en taal

2007-01-20T15:22:00.000+01:00

Interferentie is in de taalkunde het verschijnsel dat de taalgebruiker bepaalde regels die bij een bepaalde taal behoren, ten onrechte en veelal onbewust toepast op een andere taal. Het taalgebruik uit de ene taal interfereert met het taalgebruik uit de andere taal. Het begrip wordt gebruikt in de taaldidactiek, en houdt dan verband met taalverwerving. Het komt in een iets andere betekenis voor in de sociolinguïstiek.

Niveaus van interferentie

Interferentie treedt dus per definitie op wanneer de spreker zich van (ten minste) twee talen bedient. Vaak zal de ene taal zijn moedertaal zijn, terwijl de tweede taal er een is die hij bezig is te leren. Dit leidt tot dominantie van de moedertaal en haar regels, waarmee de spreker onbewust vertrouwd is, ten koste van de relatief onbekende tweede taal. Deze dominantie kan op alle niveaus van taalgebruik optreden. Bij de volgende voorbeelden wordt steeds uitgegaan van een spreker met het Nederlands als moedertaal, die bezig is het Engels te leren.

Klankleer

Klanken die in de gedomineerde taal voorkomen, zullen de spreker weinig vertrouwd zijn als zij in zijn dominante taal niet bestaan.

Zo heeft het Engelse pen een klinker die dichtbij de /i/ ligt, terwijl in het Engelse pan de klinker juist open is en naar een /a/ tendeert. Geen van beide klanken komt in het Nederlands voor. Vele Nederlanders vervangen beide klanken daardoor door de /ε/ in het Nederlandse woord "pen" — maar die klank kent het Engels weer niet als zelfstandige klinker. De on-Engelse /ε/ interfereert hier dus met de juiste Engelse klanken: hij werkt als stoorzender.

Evenzo eindigen in het Nederlands woorden normaliter niet op een stemhebbende medeklinker: "bid" wordt uitgesproken met een stemloze slot-/t/. Het Engelse woord bid heeft echter wel een stemhebbende /d/ aan het eind, en die zal door veel Nederlandssprekenden als /t/ worden uitgesproken. Daarmee vallen zij ten prooi aan "positionele interferentie": de /d/ bestaat in het dominante Nederlands immers wel degelijk, maar niet in eindpositie. De klankpositie werkt hier als stoorzender: doordat een woordeind in het Nederlands doorgaans geen stemhebbende medeklinkers kent, wordt die taalgewoonte ten onrechte "meegenomen" naar het Engels.

Grammatica

Regels van zinsbouw, werkwoordsaspect, vervoeging en verbuiging die in de dominante taal gelden terwijl de gedomineerde taal andere regels kent, kunnen als stoorzender optreden bij het gebruik van de gedomineerde taal.

Zo gaan in het Nederlands plaatsbepalingen vaak aan tijdsbepalingen vooraf, terwijl het in het Engels juist andersom is. De spreker met Nederlands als moedertaal heeft de neiging om nietsvermoedend zinnen te produceren als *I saw him yesterday in the street, terwijl de juiste zin I saw him in the street yesterday luidt.

Evenzo zal een Nederlandstalige leerling van het Engels ertoe geneigd zijn een voltooid tegenwoordige tijd te gebruiken wanneer een handeling in het verleden wordt bedoeld: zo kan zelfs een zin ontstaan als *I have seen him last week. Opnieuw werkt het Nederlands als stoorzender: juist is I saw him last week, maar de Nederlandse grammaticaregel interfereert met de Engelse.

Lexicon

Interferentie in woordgebruik treedt met name op waar een woord in de dominante taal nagenoeg dezelfde woordvorm heeft als in de gedomineerde, terwijl de betekenis anders is. Dit betekenisverschil valt de spreker vaak niet op, en de woordvorm werkt als stoorzender voor juist gebruik. Bij zulke woordparen spreekt men van Valse vrienden; de woorden lijken wel met elkaar overeen te komen, maar dit is slechts schijn.

Zo zal een Nederlandstalige leerling er zonder verder nadenken van uitgaan dat "eventueel" equivalent is aan het gelijkvormige Engelse eventually. Maar dat klopt niet: het laatste woord betekent "uiteindelijk", en van zulke valsevriendenparen vallen talloze voorbeelden te vinden.

Interferentie en kritieke perioden

Bij taalverwerving is niet altijd sprake van een dominante en een gedomineerde taal. Sommige kinderen groeien op in een twee- of meertalig milieu, hetzij doordat de politiek-linguïstische constellatie van een samenleving dit met zich meebrengt (meertalige landen en streken, bijvoorbeeld Zaïre, Sulawesi), hetzij door de persoonlijke leefomstandigheden (bijvoorbeeld diplomatenkinderen) of door nog andere oorzaken, zoals taalgemengde huwelijken. Dan kan het voorkomen dat taalgebruik dat bij de ene taal past, wordt gebezigd in de andere taal. Dit kan bijvoorbeeld tot uiting komen in het woordaccent, of in zinnen als Het runt nog best, dat autootje.

De vrees dat deze soorten van interferentie leiden tot een blijvend gebruik van een mengtaal (een pidgin) is vermoedelijk doorgaans ongegrond — tenzij de linguïstische situatie in een bepaalde omgeving zodanig is dat velen daar een pidgintaal spreken; maar dan is niet langer van interferentie sprake; veeleer van nieuwe taalvorming.

Er is een hypothese onder taalkundigen dat kinderen een zogenaamde "kritieke periode" doormaken, waarin het voor hen verbluffend eenvoudig is een taal te leren; dat gemak verdwijnt later, ongeveer na het tiende levensjaar. Hoewel deze hypothese velen intuïtief aanspreekt, is zij niet bewezen. Wel mag worden aangenomen dat bij het verstrijken van de eventuele kritieke periode ook de interferentie afneemt: taalgewoonten kristalliseren uit volgens de regels van de betreffende talen, mits de spreker wordt blootgesteld aan voldoende rijk taalmateriaal in die talen.

Interferentie en tussentaal

Interferentie moet tevens worden onderscheiden van het verschijnsel "tussentaal" (interlanguage), dat door taalkundigen wel wordt gepostuleerd bij de vreemdetaalverwerving. De veronderstelling is daarbij dat de leerling de tweede taal niet rechtstreeks vanuit de eerste taal leert. Niet die eerste taal fungeert als "platform", maar al lerend formuleert de student zijn eigen taalregels en creëert zijn eigen taalgewoonten. Die regels en gewoonten kunnen echter (tijdelijk) afwijken van de regels in zowel de ene als de andere taal: zij passen alleen bij een door de student gevormde eigen tussentaal, een idiosyncratische set regels.

Zo komen bij taalverwerving wel (tijdelijk) vormen voor als *I maked a mistake. Met interferentie zou dit dan niets te maken hebben: het is in dit geval een voorbeeld van oversystematisering. De leerling conformeert zich aan de regel dat in het Engels de verleden tijd op -ed eindigt, maar past die regel te systematisch toe, en houdt geen rekening met uitzonderingen (de onregelmatige werkwoorden). Dat dit geen kwestie is van interferentie, in casu van Nederlandse invloed, blijkt al uit het feit dat hetzelfde verschijnsel zich voordoet bij eerstetaalverwerving: Nederlandse kinderen zeggen ook wel *"ik loopte", waarbij zij dus alweer oversystematiseren. De tussentaal zou zich aldus vormen naar eigen regels, weliswaar ontleend aan beide talen, maar geen stoorzenders voor het leerproces of voor de taalverwerving.

De Duitse taalkundige W.F. Leopold woonde in Amerika, en bestudeerde de taalverwerving van zijn dochter. Aanvankelijk leek zij een tussentaal met Engelse en Duitse elementen te bezigen; na haar tweede levensjaar ontwikkelde haar Engels zich correct, terwijl haar beheersing van het Duits pas conform de taalregels werd na een bezoek aan Duitsland.

Sociolinguïstiek

Terwijl interferentie bij de taalverwerving als stoorzender werkt en plaatsvindt zonder dat de spreker zich daarvan (volledig) bewust is, kan zij in andere situaties zowel bewust als onbewust plaatsvinden, en is zij in die situaties soms gewenst door de taalgemeenschap, soms is er verzet tegen, en soms laat zij de sprekers onverschillig. Deze interferentie kan gebaseerd zijn op linguïstische factoren (bijvoorbeeld als de ene taal leemtes vertoont, die worden opgevuld vanuit de andere: een voorbeeld is het woord software). Ook kunnen sociaal-culturele factoren een rol spelen (bijvoorbeeld bij ontlening uit de meer prestigieuze taal: management).

Interferentie en ontlening

Hoewel ontlening op alle taalniveaus optreedt (klank, vorm, zinsbouw, woordenschat), doet zij zich het gemakkelijkst voor bij woorden, en dan weer met name bij zelfstandige naamwoorden. Het bekendste voorbeeld van ontlening wordt dus gevormd door leenwoorden: woorden ontleend aan een andere taal. Barbarismen zijn een voorbeeld aan het ene uiterste van het spectrum, maar vele leenwoorden zijn ingeburgerd.

Zo is "tafel" geheel ingeburgerd, en niemand is zich ervan bewust dat hier een leenwoord (uit het Latijn) wordt gebruikt. Het (oorspronkelijk Duitse) "beduidend" roept bij sommige gebruikers nog wel vragen op. Dat "computer" uit het Engels komt, wordt door iedereen onderkend maar door bijna niemand als probleem ervaren. Het woord interfereert niet met het Nederlands.

Anders is het met "administratief" in de betekenis van "bestuurlijk". Dit wordt (nog) als ongewenst barbarisme beschouwd, waarschijnlijk onbewust overgenomen door Nederlandssprekenden die niet onderkenden dat het hier een set valse vrienden betrof, zodat zij ten prooi vielen aan interferentie onder invloed van een (voor hen relatief dominante) vreemde taal.

Deze vorm van interferentie kan verschillende gevolgen hebben:

Het gevolg is in ieder geval taalverandering. Die treedt door een veelheid van oorzaken binnen een taal altijd op in de loop der tijd, maar in dit geval betreft het verandering onder invloed van een andere taal.
Er treedt pidginisering op: onder druk der omstandigheden ontstaat een nieuwe mengtaal, die echter voor de sprekers geen moedertaal is.
In extreme gevallen is zelfs sprake van taalvervanging — de gedomineerde taal verdwijnt plaatselijk of overal: in het laatste geval wordt zij een dode taal.

Codewisseling

Het verschijnsel van codewisseling wordt in de sociolinguïstiek wel beschouwd als een voorbeeld van interferentie.

Zo draagt in een meertalige gemeenschap één taal vaak een groter prestige dan de andere taal of talen. Dit kan ertoe leiden dat een spreker in een en dezelfde taaluiting (wellicht halfbewust) beide talen gebruikt: de prestigieuze om zijn woorden een zeker gezag of geloofwaardigheid te geven, de minder prestigieuze om zijn verbondenheid met de toehoorders te benadrukken.

Evenzo zullen specialisten die gewend zijn onderling hun eigen taal of dialect te spreken, zich van de dominante taal bedienen bij het gebruik van specialistische terminologie, omdat die terminologie alleen in de dominante taal voorhanden is. Zo gebruiken technici die met elkaar Schwytzertüütsch (Zwitserduits) spreken, wel technische termen in het Standaardduits.

In emotionele situaties zijn sprekers die de standaardtaal gebruiken, vaak geneigd meer interferentie toe te passen van elementen uit een meer vertrouwde taalvariant.

Van tweetalige sprekers wordt voorts wel gezegd dat hun taalgebruik minder interferentie zal vertonen als hun toehoorder eentalig is; maar is ook de hoorder tweetalig, dan neemt de interferentie juist (sterk) toe. De spreker past zich aan de hoorder aan.

Persoonlijke ontwikkeling

De vraag of een tweetalige opvoeding voor- of nadelige gevolgen heeft voor de persoonlijke ontwikkeling, is niet afdoende beantwoord. Beweerd wordt wel dat onzekerheid het gevolg is (tot stotteren toe), maar gewezen wordt ook op een veelzijdiger ontplooiing. Er is zelfs beweerd dat het aanleren van meerdere talen een groot beroep doet op de hersenen en het IQ nadelig beïnvloedt, maar daartegenover staat het argument dat taalverwerving gemakkelijker wordt naarmate men meer talen heeft leren beheersen. Het debat leidt vooralsnog niet tot duidelijke conclusies.

Aldus Wikipedia

Moiré3

2007-01-19T15:51:00.000+01:00

Foto's met een lage resolutie genomen maken mooie Moiré muren!

Moiré 2

2007-01-19T13:14:00.000+01:00

Ik had geen voorbeeld van een Moiré op zijde.
Een colbert geweven in een visgraat motief doet het ook aardig.

Moiré

2007-01-19T12:43:00.000+01:00

Over de herkomst van het woord zijn de meningen verdeeld. Ik houd de volgende verklaring aan om de simpele reden dat ik het een mooi verhaal vind.

Moiré zou een oud frans woord zijn voor een inferieur soort zijde. Omdat deze, vergeleken met dure zijde, grof geweven was, vertoonde het tijdens het dragen wonderlijke structuren en bewegingen. Daar aan was dan meteen te zien dat de drager zich geen dure zijde kon permiteren. Later is het woord Moiré aan het optische fenomeen gekoppeld.

Een duidelijker voorbeeld

2007-01-19T11:18:00.000+01:00

Hier kun je beter zien hoe een Moiré wordt gevormd door interferentie.

Interferentie

2007-01-19T10:29:00.000+01:00

Hier zie je een voorbeeld van interferentie.
De afbeelding is opgebouwd uit twee lagen zwarte "buizen" boven een gele achtergrond. Interferentie maakt de blad vormige figuren.
Ik maak een eenvoudiger voorbeeld, want deze is meteen erg ingewikkeld. Het is een still uit een animatie die ik maakte voor een lezing over het fenomeen "Moiré". Die lezing gaf ik aan een gezelschap van wiskundigen en kunstenaars die hun inspiratie uit wiskunde halen. "Ars et Mathesis" noemen ze zich. Erg interessant!!!
Hier is hun link; www.arsetmathesis.nl

In den beginne........

2007-01-18T23:23:00.000+01:00

Interferentie is de gezamenlijke werking van meerdere golven op dezelfde plaats en tijd. Daarbij kunnen zich verschillende verschijnselen voordoen, afhankelijk van de frequentie, amplitude en fase van de golven en de eigenschappen van het medium. Er ontstaat in alle gevallen een interferentiepatroon, waarbij er plaatsen ontstaan met een hogere intensiteit, wanneer de golven in fase zijn. De golven versterken elkaar er ontstaat een buikpunt. Er ontstaan ook plaatsen met een lagere intensiteit, of zelfs volledige uitdoving, waar de golven elkaar vernietigen. De golven zijn dan in tegenfase en er ontstaat een knooppunt.
Dit wordt destructieve interferentie genoemd.

Aldus Wikipedia.